Điện năng lượng mặt trời là nguồn điện được tạo ra từ ánh sáng mặt trời thông qua các tấm pin quang điện.

Khi ánh sáng chiếu vào tấm pin, các tế bào quang điện tạo ra dòng điện một chiều. Dòng điện này sau đó được biến tần chuyển đổi thành điện xoay chiều để sử dụng cho các thiết bị trong gia đình, văn phòng, cửa hàng hoặc nhà xưởng.

Một hệ thống điện mặt trời cơ bản thường gồm:

• Tấm pin năng lượng mặt trời.
• Biến tần điện mặt trời.
• Khung giá đỡ tấm pin.
• Tủ điện và thiết bị bảo vệ.
• Dây dẫn điện chuyên dụng.
• Hệ thống giám sát sản lượng điện.
• Pin lưu trữ đối với hệ thống có nhu cầu tích điện.

Hiện nay có ba loại hệ thống điện năng lượng mặt trời phổ biến: hệ thống hòa lưới, hệ thống có lưu trữ và hệ thống điện mặt trời độc lập.

1. Hệ thống điện mặt trời hòa lưới. Điện mặt trời được ưu tiên sử dụng trực tiếp cho các thiết bị điện. Khi sản lượng điện mặt trời không đủ, hệ thống tự động lấy thêm điện từ lưới điện. Hệ thống này phù hợp với gia đình, văn phòng, cửa hàng và nhà xưởng sử dụng nhiều điện vào ban ngày.

2. Hệ thống điện mặt trời có lưu trữ. Ngoài tấm pin và biến tần, hệ thống được lắp thêm pin lưu trữ. Lượng điện dư vào ban ngày có thể được tích vào pin để sử dụng vào buổi tối hoặc khi mất điện.

3. Hệ thống điện mặt trời độc lập. Hệ thống không phụ thuộc vào lưới điện quốc gia. Điện được tạo ra từ tấm pin và lưu trữ trong pin để sử dụng khi cần. Loại hệ thống này phù hợp với khu vực chưa có điện lưới, trang trại, nhà vườn, trạm viễn thông hoặc các công trình ở vị trí xa.

Có. Khi hệ thống hoạt động, điện mặt trời sẽ được ưu tiên cung cấp cho các thiết bị đang sử dụng. Nhờ đó, lượng điện phải mua từ điện lưới giảm xuống.

Tuy nhiên, mức tiết kiệm của mỗi công trình không giống nhau mà phụ thuộc vào:

• Lượng điện tiêu thụ vào ban ngày.
• Công suất hệ thống được lắp đặt.
• Diện tích và hướng mái.
• Mức độ che bóng của cây cối, nhà cao tầng hoặc vật cản.
• Chất lượng tấm pin và biến tần.
• Thói quen sử dụng điện.
• Điều kiện thời tiết tại khu vực lắp đặt.

Để đạt hiệu quả tốt, công suất hệ thống cần được tính toán dựa trên hóa đơn điện và nhu cầu sử dụng thực tế, không nên lắp quá lớn hoặc quá nhỏ.

Không có một mức cố định áp dụng cho tất cả các gia đình.

Những hộ có hóa đơn tiền điện cao và sử dụng nhiều thiết bị vào ban ngày thường có khả năng khai thác điện mặt trời hiệu quả hơn. Ví dụ:

• Điều hòa nhiệt độ.
• Bình nóng lạnh.
• Máy bơm.
• Tủ lạnh và tủ đông.
• Máy giặt.
• Thiết bị văn phòng.
• Máy móc sản xuất.
• Trạm sạc xe điện.

Đơn vị thi công cần khảo sát hóa đơn điện trong nhiều tháng, thời gian sử dụng thiết bị và diện tích mái trước khi đề xuất công suất phù hợp.

Hệ thống vẫn có thể tạo ra điện khi trời nhiều mây hoặc có ánh sáng yếu, nhưng sản lượng thường thấp hơn so với ngày nắng rõ.

Mây, mưa, bụi bẩn và góc chiếu sáng đều có thể làm giảm lượng bức xạ mặt trời đến bề mặt tấm pin. Mức suy giảm sẽ phụ thuộc vào độ dày của mây và điều kiện thời tiết thực tế.

Khi sản lượng điện mặt trời không đủ, hệ thống hòa lưới sẽ tự động lấy thêm điện từ lưới điện để các thiết bị hoạt động bình thường.

Điều này phụ thuộc vào loại hệ thống được lắp đặt.

Hệ thống hòa lưới thông thường sẽ tự ngắt khi mất điện lưới. Đây là cơ chế an toàn bắt buộc (chống phát ngược), giúp bảo vệ nhân viên điện lực đang sửa chữa đường dây. Vì vậy, dù trời nắng, hệ thống hòa lưới thuần cũng không cấp điện khi lưới bị cắt.

Hệ thống hybrid có pin lưu trữ có thể tự động chuyển sang cấp điện từ pin và tấm pin mặt trời cho các thiết bị đã được đấu vào đường điện dự phòng, như đèn, quạt, tủ lạnh, camera, wifi, máy tính.

Nếu khu vực của bạn thường xuyên mất điện, nên cân nhắc hệ thống hybrid ngay từ đầu.

Chọn hòa lưới nếu mục tiêu chính là giảm tiền điện, phần lớn điện được dùng vào ban ngày và khu vực ít mất điện. Chi phí đầu tư thấp hơn và thời gian hoàn vốn nhanh hơn.

Chọn hybrid có pin lưu trữ nếu:

• Gia đình dùng nhiều điện vào buổi tối.
• Khu vực hay mất điện, cần duy trì thiết bị quan trọng.
• Cửa hàng, văn phòng cần camera, mạng internet, máy tính hoạt động liên tục.
• Muốn tận dụng tối đa lượng điện mặt trời tạo ra trong ngày.

Nhiều khách hàng chọn biến tần hybrid trước và bổ sung pin lưu trữ sau để chia nhỏ chi phí đầu tư.

Hầu hết các loại mái phổ biến đều có thể lắp đặt:

• Mái tôn: lắp trực tiếp bằng kẹp và ray nhôm chuyên dụng.
• Mái bằng, sân thượng bê tông: làm khung giá đỡ nghiêng phù hợp.
• Mái ngói: dùng móc chuyên dụng luồn dưới viên ngói.

Điều kiện để hệ thống hoạt động hiệu quả:

• Mái nhận nắng tốt; ở miền Bắc, hướng Nam là tối ưu, hướng Đông và Tây vẫn dùng được.
• Ít bị che bóng bởi cây cối, nhà cao tầng, bồn nước.
• Kết cấu mái đủ chắc chắn để chịu tải trọng tấm pin và gió bão.

Kỹ thuật viên sẽ kiểm tra mái khi khảo sát và đề xuất phương án gia cố nếu cần.

Với tấm pin công suất cao hiện nay, mỗi 1 kWp thường cần khoảng 5 – 7 m² mái, tùy kích thước tấm pin, cách bố trí và khoảng cách đi lại để bảo trì.

Ví dụ, một hệ thống 5 kWp cho hộ gia đình cần khoảng 25 – 35 m² mái; hệ thống 10 kWp cần khoảng 50 – 70 m².

Con số chính xác sẽ được xác định sau khi khảo sát và lên bản vẽ bố trí tấm pin.

Nếu thi công đúng kỹ thuật, tấm pin không làm dột mái và còn giúp che nắng, giảm nhiệt cho mái nhà.

• Các điểm bắt vít trên mái tôn được dùng ron cao su và keo chống thấm chuyên dụng.
• Khung giá đỡ bằng nhôm hoặc thép mạ kẽm, chống gỉ, được tính toán chịu gió.
• Hệ thống có tiếp địa, chống sét lan truyền và thiết bị đóng cắt bảo vệ.

Trước mùa mưa bão, nên kiểm tra lại các kẹp, ốc vít và đường dây để đảm bảo an toàn.

Chi phí phụ thuộc vào nhiều yếu tố, vì vậy không có một mức giá chung cho mọi công trình:

• Công suất hệ thống (kWp).
• Loại hệ thống: hòa lưới, hybrid hay độc lập.
• Dung lượng pin lưu trữ (nếu có).
• Thương hiệu tấm pin, biến tần và pin lưu trữ.
• Loại mái, độ cao và độ khó khi thi công.

Pin lưu trữ thường chiếm phần đáng kể trong tổng chi phí của hệ thống hybrid.

Bảo Anh ADS sẽ báo giá chi tiết từng hạng mục sau khi khảo sát, giúp khách hàng so sánh và lựa chọn phương án phù hợp ngân sách.

Thời gian hoàn vốn phụ thuộc vào chi phí đầu tư, lượng điện được sử dụng trực tiếp và giá điện đang phải trả.

Với hệ thống hòa lưới tại nơi dùng nhiều điện ban ngày, thời gian hoàn vốn thường vào khoảng 4 – 7 năm. Hệ thống có pin lưu trữ thường lâu hơn do chi phí pin, nhưng bù lại có nguồn điện dự phòng.

Sau khi hoàn vốn, phần điện tạo ra trong suốt tuổi thọ còn lại của hệ thống gần như là phần tiết kiệm.

• Tấm pin: có thể hoạt động 25 – 30 năm, hiệu suất giảm dần theo thời gian.
• Biến tần: thường khoảng 10 – 15 năm tùy chất lượng và điều kiện lắp đặt.
• Pin lưu trữ lithium: thường khoảng 10 năm hoặc hơn, tùy số chu kỳ sạc xả.
• Khung giá đỡ, dây dẫn: bền nhiều năm nếu dùng vật tư chống gỉ, chịu tia UV.

Lắp đặt ở vị trí thông thoáng và bảo trì định kỳ giúp kéo dài tuổi thọ toàn hệ thống.

Hệ thống thường có hai loại bảo hành:

• Bảo hành thiết bị theo nhà sản xuất: tấm pin thường có bảo hành sản phẩm và bảo hành hiệu suất dài hạn; biến tần và pin lưu trữ có thời hạn bảo hành riêng theo từng hãng.
• Bảo hành thi công: do đơn vị lắp đặt cam kết cho phần khung, đấu nối, chống thấm và tủ điện.

Thời hạn bảo hành cụ thể của từng thiết bị được ghi rõ trong báo giá và hợp đồng của Bảo Anh ADS.

Có. Bụi bẩn, lá cây, phân chim bám trên bề mặt có thể làm giảm sản lượng điện.

• Vệ sinh tấm pin khoảng 3 – 6 tháng/lần, nhiều hơn nếu gần đường lớn, nhà máy, công trình xây dựng.
• Dùng nước sạch và chổi mềm, vệ sinh vào sáng sớm hoặc chiều mát, không xịt nước lên tấm pin đang nóng.
• Kiểm tra định kỳ đầu nối, tủ điện, biến tần và sản lượng trên ứng dụng.

Việc làm trên mái có nguy cơ mất an toàn, vì vậy nên để kỹ thuật viên thực hiện. Bảo Anh ADS có dịch vụ vệ sinh và bảo trì định kỳ.

Hiện nay, điện mặt trời mái nhà được khuyến khích theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ, tức là ưu tiên dùng tại chỗ.

Việc bán phần điện dư lên lưới chịu giới hạn theo quy định của Nhà nước và cần thực hiện thủ tục với đơn vị điện lực. Các quy định này có thể thay đổi theo từng thời kỳ.

Vì vậy, nên thiết kế công suất sát với nhu cầu sử dụng, hoặc dùng pin lưu trữ để tận dụng điện dư. Bảo Anh ADS sẽ tư vấn theo quy định đang có hiệu lực tại thời điểm lắp đặt.

Đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, khách hàng thường cần thông báo hoặc đăng ký với cơ quan quản lý và đơn vị điện lực theo quy định, đặc biệt khi hệ thống đấu nối với lưới điện.

Hồ sơ thường gồm thông tin chủ đầu tư, địa điểm, công suất lắp đặt và thông số thiết bị.

Bảo Anh ADS hỗ trợ khách hàng chuẩn bị hồ sơ và hướng dẫn các bước thủ tục cần thiết.

• Bước 1: Tiếp nhận nhu cầu, xem hóa đơn điện và danh sách thiết bị.
• Bước 2: Khảo sát mái, hướng nắng, vị trí đặt biến tần, pin và tủ điện.
• Bước 3: Thiết kế giải pháp và đề xuất công suất phù hợp.
• Bước 4: Báo giá chi tiết thiết bị, vật tư, thi công và bảo hành.
• Bước 5: Thi công, kiểm tra an toàn, cài đặt ứng dụng theo dõi và bàn giao.
• Bước 6: Bảo hành, bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình sử dụng.

Hệ thống cho hộ gia đình thường được thi công trong khoảng 1 – 3 ngày; hệ thống nhà xưởng tùy quy mô và sẽ có tiến độ cụ thể trong báo giá.